Wie zijn huurwoning wil kopen, moet natuurlijk wel een verhuurder hebben die de woning van de hand wil doen. Dat kan een woningcorporatie zijn, een institutionele belegger (bijvoorbeeld pensioenfonds of verzekeraar) of gewoon een particulier.

Hoewel de overheid eigenwoningbezit stimuleert, kan geen enkele verhuurder worden gedwongen tot verkoop. "Dat geldt ook voor woningcorporaties" , stelt een woordvoerder van het ministerie van VROM. "Die beslissen zelf welke woningen ze verkopen. Vergeet niet dat ze ook in de gaten moeten houden dat er genoeg woningen overblijven voor de verhuur."

Wie een aanbod krijgt om zijn huurwoning te kopen, moet een aantal voors en tegens tegen elkaar afwegen. Een groot voordeel van kopen, is dat het financieel aantrekkelijk is. Zo bouwt een koper vermogen op en kan hij profiteren van de waardestijging van de woning. Kopers mogen bovendien de betaalde rente aftrekken van hun inkomen, waardoor de belastingaanslag omlaag gaat.

Nadelen zijn er ook. Wie koopt, verspeelt zijn recht op huursubsidie. Kopers zijn ook meer gebonden aan hun huis dan huurders, die op elk gewenst moment kunnen vertrekken. Bovendien is de koper zelf verantwoordelijk voor het onderhoud, en niet langer de huisbaas. Moet er op korte termijn veel aan de woning gebeuren, bijvoorbeeld een dakreparatie, dan is het een slecht moment om de woning te kopen.

Een extra voordeel van het kopen van de eigen huurwoning is dat de huurder soms korting kan bedingen. "De verkoper spaart bijvoorbeeld de kosten van een makelaar uit", verklaart Bob Maas van Vereniging Eigen Huis (VEH). Bovendien is een huis met een huurder erin op de woningmarkt minder waard. Door de woning rechtstreeks aan de huurder te verkopen, is de huisbaas in één klap ook van de huurder af. "Dit argument gaat vooral op als de verkoper een particulier is die op korte termijn het vermogen uit het huis wil halen. Een woningcorporatie wacht gewoon af tot de woning vrijkomt" , zegt Maas. Kortingen liggen, volgens Maas, gemiddeld tussen de 10 en 15 procent van de marktwaarde.

Woningcorporaties die hun huurwoningen met korting te koop aanbieden, werken met verschillende koopvarianten. Een bekende is Koopgarant. De woningcorporatie wil de verleende korting op een later tijdstip terugverdienen door mee te delen in de overwaarde als de woning wordt doorverkocht. De verhouding van de korting en het percentage van de overwaarde die moet worden afgestaan aan de corporatie is 1:2. Oftewel, als een huurder zijn woning koopt met een korting van 15 procent, moet hij bij de verkoop 30 procent van de overwaarde afstaan.

Een andere variant is de Sociale Koop, waarbij de koper de korting geheel terugbetaalt bij de verkoop. De korting groeit mee met de waardeontwikkeling van de woningen in de regio. Bij Sociale Koop moet de koper de woning bij verkoop altijd eerst aanbieden aan de woningcorporatie. "Daarnaast zijn er nog veel andere constructies. Dat maakt het voor kopers niet gemakkelijk te snappen aan welke voorwaarden ze vastzitten", zegt Maas.

Woningcorporatie Vestia geeft geen korting bij verkoop aan huurders. " Wij zien niet in waarom we dat geld zouden investeren in een individuele koper. Bovendien omzeilen we zo ingewikkelde constructies: voor iedereen geldt de marktprijs", zegt directeur Anton van der Vlist van Vestia. Volgens Van der Vlist verkoopt Vestia de woning niet vaak aan de huurder die er op dat moment inzit. "Bijna een kwart mag dan zéggen zijn huurwoning te willen kopen, onze ervaring is dat slechts 10 procent ook echt tot koop overgaat."